Årsmøtet i Oslo Arbeidarparti sa nei til oljeboring utanfor Lofoten og Vesterålen, melder fleire medier. Kampen om tolkinga av vedtaket er imidlertid allereie i gang. Legge merke til Jan Bøhler sin kommentar i slutten av denne saka; “- Slik jeg leser vedtaket utelukker det ikke oljeutvinning utenfor  Lofoten og Vesterålen, men sier at det skal opprettes petroleumsfrie soner der. Da kan man verne noe, og åpne andre deler, sier fylkesleder i Oslo Jan Bøhler til Dagbladet”.

Eit årsmøte eller eit landsmøte har ein spesiell psykologi. Uansett kor god stemning og kor stor semje det er om dei store linjene, skal årsmøtet  alltid på minst eit punkt klart markere seg mot leiinga og vise at det ikkje akepterer kva som helst.

Vedtaket utløyser raseri i Nordland AP, der fylkesrådsleiar for AP Odd Eriksen slaktar det. Miljørørsla og sånne som eg gler oss. Samstundes er nok sanninga at dette vedtaket får lite å seie for utfallet av saka. AP-landsmøtet gjorde eit vedtak om å vente med å ta stilling til forvaltningsplanen for områda skal rullerast. Då det vil kome enno meir kunnskap om oljeforekomstar og miljøsituasjonen. I samband med forvaltningsplanen skal det vurderast om det skal settast i verk ei konsekvensanalyse. Ei slik konsekvensanalyse er den juridiske prosessen som må til for å sette i gang oljeboring i området.

Sidan vi alle veit at AP-leiinga er for, og at dei truleg har eit klårt fleirtal i ryggen, vil dei sikre seg forankring i partiet på eit rett tidspunkt og forhandle med SV og SP om utfallet. Eit splitta AP er ikkje noko nytt, og det vil ikkje endre på standpunkta til dei som skal handsame saka og forhandle med SV. Det er difor to tilhøve som vil avgjere saka; i kva grad det skjer ei stor mobilisering i opinionen som gjer det politisk vanskeleg å opne opp, og kor stor vekt SV legg på å få gjennomslag i saka. Og vi legg stor vekt på det, det kan eg love.

Det nye året byrja med nok eit alvorleg angrep på ytringsfridomen. Den danske teiknaren Kurt Westergård, mannen bak dei etterkvart så berømte Muhammed-karikaturane, vart utsett for eit brutalt angrep.

Eg har i fleire år meint at det rette for norske aviser må vere å trykke teikningane når det er nyhenderelevant. Eg har også sakna politiske stemmer i debatten som seier at dei bør trykkast. Eg har imidlertid ikkje gjort noko med det sjølv, eg har skugga banen.

Eg synest ikkje lenger eg kan la vere å seie kva eg meiner, fordi eg meiner det er viktig. Det sentrale er ikkje kva ein avisredaktør gjer med ei teikning, og det er til di grader ikkje eg som skal bestemme det – eg får vel snarare kritikk av redaktørane for å meine noko om det. Det sentrale er ein større debatt om religion og ytringsfridom. Det er også ein politisk debatt for politikarar, og den er aktualisert av debatten om karikaturane.

Det finst argument i ulik retning. Martin Grüner Larsen og SVs Akhtar Chaudry argumenterer begge (på ulikt vis) godt for seg.  Akhtar får elles heilt urimeleg kritikk i dagens Aftenposten, og vert stempla som ein konservativ muslim. Dei som kjenner det må kjenne han dårleg, og har heller ikkje fulgt med på hans arbeid for likestilling og respekt for homofile. Han er liberal, som dei som kritiserer han er. Hans vurderingar i denne saka er då heller ikkje konservative; Han er tydeleg på ytringsfridomen og at det er greit å publisere teikningane, men konkluderer annleis om klokskapen i det.

La meg også seie dette: Det er ikkje openbart lett å sjå kvifor Jyllandsposten i første omgang trykte teikningane. Ytringsfridomen gjev høve til det, men inga plikt eller oppfordring om å trykke harsellas. Det skal gode grunnar til for å kritisere andre på eit vis dei kan finne krenkande. Konteksten er også viktig her. Den danske debatten om det fleirkulturelle samfunnet har hatt sterke trekk av demonisering av Islam, og som Martin Grüner Larsen i Klassekampen argumenterer for  går teikningane inn i dette biletet.

Men dei er sett på trykk. Og det skal sjølvsagt vere lov å krenke andre på trykk. Ikkje minst skal det vere lov å krenke ein religion. Spørsmålet no er eit heilt anna.  Å trykke teikningane i dag – eller under bråket rett etter publiseringa – er ikkje ein måte å uttrykke støtte til bodskapen i dei på (med mindre ein aktivt presenterer det slik). Det er å vise dei for å illustrere ei aktuell sak. Eller det kan vere eit “statement” for ytringsfridomen.

Eg meiner medier bør setje dei på trykk av begge grunnar. Det er openbart at det å setje dei på trykk no er del av ein ordinær journalistikk. Det å ikkje trykke dei krev grunngjeving no. Dei argumenta som då kjem held ikkje meiner eg. Kva er desse?

Det er ikkje nyhenderelevant, hevdar enkelte. Det er ikkje mitt bord og eg kan for lite om det. Det er den enkelte redaktør som skal bestemme det. Men eg slit med å forstå det. Kor mange trivielle bilete og teikningar vert ikkje trykt i aviser og på nettet dagleg? Kva er nyhenderelevant om ikkje desse omtalte karikaturane er det?

Så er det fleire som argumenterer med at dei ikkje vil krenke muslimar eller religionen Islam. For det første; ein religion er ikkje eit menneske, det er eit livssyn/ideologi/tankesett. Det er avgjerande skilnad på å harsellere med eit menneske sin medfødte eigenskap som kropp eller hudfarge og ein person sine tileigna meiningar. Men det er først og fremst ein avgjerande skilnad mellom enkeltmenneske og religionar.

Det er faktisk særs viktig at politiske ideologiar, religionar, statar og andre delar av maktapparatet skal utsetjast for kritikk og harsellas. Islam er ikkje ein sårbar fugl som treng å voktast mot ytringsfridomen, det er ein religion som har makt over menneske. Slik kristendomen har det. Maktapparat må kritiserast, det bør særleg vi sosialistar vere bevisst på. Muslimar i Danmark (og Noreg) er ei anna sak, mange av dei opplever krenkingar som dei skal ha vern mot.

Dette skiljet må vi halde på. Det kan ikkje vere slik at den som føler seg krenka ved at ein ideologi eller religion får kritikk kan definere ytringsfridomen sine grenser i kritikken av den. SV har i Noreg vore den leiiande forkjemparane for likebehandling av religionar. Vi er for eit livssynsnøytralt samfunn, vi var mot kristen formålsparagraf, vi er mot statskyrkja og vi er for ein likeverdig rett til å uttøve sin religion. Vi (og andre) må også vere religionskritiske mot alle religionar.

Den mest kjende karikaturen viser Mohammed med ein dynamittgubbe på hovudet. Om den er eit angrep på religion eller korleis religion blir brukt av terroristar er tvetydig. Det er uansett krenkande for mange muslimar (men langt frå alle) å avbilde profeten sitt ansikt. Men vi må ikkje akseptere at eit angrep på ein religion (tvetydig eller ikkje) er eit angrep på dei som uttøver den. Vi må heller ikkje akseptere at det ikkje kan trykkast på grunn av at mange religiøse vil kjenne seg støtt.

Men det er også ein politisk begrunnelse eg meiner er viktig. Det å trykke karikaturane i dag er å ta stilling for ytringsfridomen foran omsynet til ikkje å splitte eller krenke. Det er å vise støtte til ytringsfridomen.

Det er i dette tilfellet ikkje slik at ytringsfridomen er formelt truga. Det er derimot eit problem dersom ein legg band på seg i sakleg og journalistisk begrunna kritikk, på grunn av konsekvensane eller på grunn av omsynet til ikkje å krenke enkeltpersonar.

Dette er dessutan ei av fleire saker som utfordrar ytringsfridomen og ser på den som relativ eller opnar for at den skal ta særlege omsyn, slik Kenan Malik argumenterer for. Frå “Sataniske vers” og framover går det ei linje mot at ein legg band på seg i kritikk av religionar for ikkje å støyte menneske. Fleire land har foreslått og innført lovgjeving som har som hensikt å avgrense medlemskap i organisasjonar eller ytringar som kan koblast til terrorisme. I Noreg har vi hatt diskusjonen om blasfemiparagraf. Dette er ulike saker, men dei har det til felles at dei relativiserer ytringsfridomen.

Eg trur det spelar ein rolle for støtten til Kurt Westergård at mange trykkar teikningane med ei eksplisitt grunngjeving i ytringsfridomen, og ei like eksplisitt forklåring som understrekar at dei er for eit inkluderande samfunn og ikkje vil ramme muslimar. Eg trur det spelar ein rolle om politikarar engasjerer seg i denne debatten. Difor gjer eg det no.

Andre som har argumentert i ulike retningar med dei same og andre argument finn du i Dagsavisen her og her, i Aftenposten,  i Stavanger Aftenblad og i det konservative Minerva

Landsstyremøte i helga, det siste som skjer før eg går i pappaperm frå mandag. Det er ikkje det verste ein kan gjere.

Landsstyremøte skal vedta arbeidsplan og budsjett for SV. Pressa vil nok ha etter-biodiesel fokus.

Stor moro og utruleg inspirerande å opne SV sitt lobbykurs på Stortinget i dag. 99 påmelde og stappfull sal. Mange engasjerte menneske som gjerne ville bli bedre på å formidle sin bodskap, sitt engasjement.

Deltakarlista var i seg sjølv eit høgdepunkt. Det var representantar for blinde, branvernarar, birøktarar og biletkunstnarar der. Og dei fleste andre tenkelege organisasjonar og bransjar. Eit lite stykke organisasjonsnoreg.

VG skriv i dag om enkelte av våre framlegg for å få meir openheit om påverknad, og diverse medier dekka kurset og vil sikkert legge ut ting etterkvart.

Erling Borge har gitt ut bok i dag, Fredsnasjonens hemmeligheter. Den mangeårige fredsaktivisten og journalisten går til frontalangrep på viktige sider ved norsk utanrikspolitikk, med særleg vekt på våpenproduksjon- og sal samt norsk militær deltaking i Afghanistan.

Han bruker også eit kapittel på SV. Han hevdar at vi har svikta i regjering og slogt vekk politikken vår for å sitt ei regjering, enkelt sagt. Eg meiner han tek grunnleggande feil, og svarer han ulike stader. Særleg i utanrikspolitikken er det lett å sjå at SV har hatt avgjerande innverknad. På ei rekke viktige felt er det som SV før var aleine om å meine no offisiell norsk politikk.

SV var det einaste partiet som stemte mot å sende norske styrkar til Irak etter den fatale krigen. Då vi kom i regjering vart dei trekt ut. SV var det einaste partiet som var mot norsk deltaking i den amerikanskleia OEF-operasjonen i Afghanistan. Då vi kom i regjering gjekk Noreg ut. SV var aleine om å meine at Noreg bør ha kontakt med med den Hamas-leia palestinske regjeringa. No har Noreg kontakt som eit av få vestlege land. Slik kunne eg halde på.

For kort tid sidan vart Soria Moria 2 lagt fram. Den inneber eit nytt skritt til venstre i utanrikspolitikken.

I morgon vert kampanjen Stopp Datalagringsdirektivet lansert i Fritt Ord sine lokale i Oslo. Ei rekke personar og organisasjonar frå venstre til høgre står bak. Eg skal dit å snakke på opningsarrangementet.

Datalagringsdirektivet er blitt aktualisert i det siste fordi det står for tur til godkjenning (eller avvising) av Stortinget for å bli norsk lov, og fordi Soria Moria 2 opnar for at regjeringspartia vil stille seg ulikt.

Det kan høyrest tungt og kjedeleg ut, men er viktig. Direktivet vil pålegge teleoperatørar og nettleverandørar å lagre informasjon som trafikkdata om oss over ei viss tid. Etter visse vilkår kan desse så bli utlevert og teke i bruk i kampen mot kriminalitet. Ei god hensikt, men er det eit godt middel?

Vi som brukar mobil, kort, PC og andre elektroniske verktøy etterlet oss ei mengde spor i dag. Dette er spor som kan dokumenterast og lagrast på eit heilt anna vis enn dei fysiske spora etter oss på gata eller i marka. Samstundes er mange av spora private. Dei er uttrykk for bruk av viktige og daglegdagse reiskapar. Vi seier mykje privat med nettbruken vår, kanskje og med kortbruken. Mobiltelefonen vert av mange i dag brukt like personleg som ein samtale der den andre er til stades?

Vil vi at slike data skal lagrast og brukast meir? Eg meiner dette er eit stort spørsmål. Det dreier seg om daglegdags og privat informasjon som i framtida kan takast i bruk, men også spreiast og misbrukast på eit heilt anna vis enn i dag. Vi veit lite om kva bruk det kan vere sterke argument for om kort tid, eller kva unnatak for utlevering som kan bli aktuelle.

Eg er mot datalagringsdirektivet.

1) Fordi eg ikkje ønskjer denne utviklinga, og eg ser ikje at dei personvernmessige problema er tilbakevist på ein god måte. Tvert om, potensialet for feil og bruk og seinare endra bruk verkar å vere der.

2) Eg kan ikkje sjå at det er dokumentert at kampen mot kriminalitet vil bli klårt styrka av direktivet, og at dei gode motforestillingane difor må vike. Eg meiner behovet for slik lagring og utlevering av data ikkje er godt nok dokumentert.

3) Datatilsynet, personvernkommisjonen samt ei rekke sentrale personar og aktørar i inn- og utland er kritiske (Vampus har godt gjennom det på ein bra måte). Det vil eg seie gjer bevisbyrda særleg stor for å innføre direktivet.

4) Det er ingen ting som tydar på at EØS-avtalen vil bli truga eller sett ut av spel av eit nei til direktivet. Tvert om meiner to sentrale ekspertar på EØS-rett

AP er, i følge Soria Moria 2, for direktivet dersom det ikkje har negative konsekvensar for personvernet. Då vert det vår oppgåve å overbevise dei om at desse konsekvensane finst.

Med Høgre er det litt annleis. Dei er skeptiske til direktivet, men meiner dei kan påverke det ved å seie ja. For det første vil eg jo seie at det ligg i Høgres konservative grunnhaldning å seie nei til dette. Det erlike naturleg at Høgre skal vere mot som SV. For det andre er det jo slik at Høgre verkeleg kan påverke i denne saka. Ikkje litt, men heilt og fullt. Det kan bli den einaste saka opposisjonspartiet Høgre avgjer i denne stortingsperioden. Ved å seie nei kan dei påverke, ja avgjere saka. Og følge sin eigen ideologi. Dei treng berre å vere det dei er, opposisjonspartiet Høgre.

No treng vi ein grundig debatt om ei sak som er særs viktig. Min nestleiarkollega Audun Lysbakken har tidlegare skrive om det. Vår nye stortingsrepresentant Snorre Valen går truleg inn i styret for kampanjen. Og eg vil gjerne ha synspunkt, hjelp med argument og råd om korleis vi bør gå fram i denne saka.

I dag har vi i SVs stortingsgruppe invitert til lobbykurs. Det gjer vi fordi vi er veldig for at personar, ogranisasjonar og bedrifter skal kontakte og påvirke politikarar. Vi er også for at dei skal gjere det bra. Og vi er for at flest mogeleg skal kunne gjere det bra. Dagbladet skriv om det her.

Den kompetansen må ein skaffe seg om ein ikkje har det. Det kostar fort pengar, særleg om du går til eit PR-byrå. Vi trur vi kan tilby ein liten smakebit av det same som desse byråa kan – ja kanskje kan vi tilby eit enno betre blikk frå innsida. Difor lobbykurs.

Det vert fredag 27.november kl. 9-12 på Stortinget. Du kan lese meir om og melde deg på her.

Eg har nett gått av som kunnskapsminister. Det er litt vemodig. Det har vore to fantastiske år, eg har elska kvart sekund av det (det er vel ikkje heilt sant – spør kona og resten av familien). Eg kan ikkje tenke meg ein viktigare jobb.

Å vere kunnskapsminister er å arbeide med vår største formue. Det er det viktigaste verdiskapingsdepartementet vi har, og det er dagar fullt av liv og røre og masse flotte besøk i barnehagar og skular. Det er dessutan eit særs godt leia departement, med ekstremt flinke og engasjerte medarbeidarar. Det ligg ei rekke viktige prosjekt og planar i loopen her som skal gjennomførast dei neste åra.

Fekk eg velge på øverste hylle skulle eg gjerne helde fram som kunnskapsminister, men Kristin Halvorsen er den beste etterfølgaren eg kan få. Det er ingen andre eg heller vil overlate departementet til enn ho.

Om eg ikkje fekk førstevalet, ser det ut til at eg får andrevalet. Eg er foreslått som ny parlamentarisk leiar i SV, og blir det dersom gruppa vel meg i ettermiddag.

Eg sa relativt tidleg i prosessen at dersom eg ikkje skulle halde fram ville eg gå til Stortinget og blir parlamentarisk leiar. Stortinget er den viktigaste arenaen for politisk debatt i Noreg, og ein kvar politikar må kunne og forstå Stortinget. Eg har aldri sete der, og treng å lære meg det.

Det viktigaste for SV dei neste åra er å gjenreise oss gjennom ny politikk, få fram nye folk og å ta ein brei stemme i den politiske debatten. Den nye og dyktige gruppa vår er eit godt utgangspunkt for det. Eg trur SV vil ha stort utbytte av mine fire år i regjeringsapparatet når eg skal leie gruppa, og at eg kan tilføre mykje til den rollen.

Eg er eigentleg ein heilskapspolitikar, med eit særs breidt interessefelt. Det kan eg få brukt mykje betre som parlamentarisk leiar. Eg har dessutan aldri vore der før, og føler at eg vil lære meg Stortinget.

Eg må også innrømme at tanken på å skulle byrje på i eit nytt department med å lære meg feltet, tøft arbeidspress og tre små barn var litt tung. Dagane blir sikkert ikkje korte no heller, men like pressa som ein statsrådsjobb kan det neppe vere. Argumentet med å halde kontinuitet og å gjere ferdig den jobben eg har starta på forsvann også då.

Takk for meg her. Gler meg veldig til den nye jobben.

Denne bloggen og mi øvrige deltaking i sosiale medier forsvinn ikkje. Tvert om, det har berre så vidt starta!

No har vi lagt fram Soria Moria 2, og du kan sjølv ta stilling til kva du likar og ikkje likar i dokumentet.

Min analyse er om lag slik: Soria Moria1 var Europas mest radikale regjeringsplattform. Det var stor endringskraft og mykje entusiasme frå valkampen, og etter å ha lagt fram erklæringa var alle vinnarar på alt. Det er tøft å følge opp det, med mindre trykk på endring og mindre økonomisk handlingsrom.

I byrjinga av prosessen var eg redd dette skulle bli “stille i båten”. Med dokumentet litt på avstand, og ei grov gjennomlesing av det meste, må eg seie at det vart det ikkje. Det er heller “videre til venstre”.

Grovt sett er SM2 eit skritt til venstre på miljø, utanrikspolitikk og likestilling, same retning på dei fleste velferdsfelt og ei innstramming av asylpolitikken.

Eg skal ikkje bruke mykje tid på asyl, anna enn å seie at eg meiner mange overdriv dette. Dei fleste punkta som ligg er allereie vedtatt, så er det nokre innstrammingar. Det er ikkje FrP-politikk, det er AP-politikk. Som valet gav større styrke. NOAS har nokså edruelege kommentarar.

To-tre andre ting syns eg er verdt å merke seg. Utanrikspolitikken markerer enno ein sving mot venstre. Eg har høyrd enkelte seiet at i utanrikspolitikken, der har ikkje SV innverknad. Eg meiner SV har hatt særleg stor innverknad der, og det held fram med dette dokumentet. Det er eit program for avskaffing av atomvåpen, betre kontroll med våpensal, gjeldsslette, styrka utviklingspolitikk og ei klår norsk stemme internasjonalt.

Når det gjeld likelønn set vi i gang prosessen som kan ende med ein likelønspott og eit stort likelønnsløft. Vi gjev eit klårt signal om at vi vil bidra, og ber partane i arbeidslivet avklåre kva grupper som skal omfattast og og korlesi dei vil sikre mekanismar for å gjere det varig. Denne strategien har vi skissert før, og det er berre slik vi kan få til eit løft. Inga regjering kan dele ut ekstra pengar utan forpliktande avtalar om kven som skal få dei og korleis dei skal sikre likelønn. Ellers får vi ikkje eit likelønnsløft, men eit udefinert lønnsløft. Organisasjonane er delte. NTL er positive, Utdanningsforbundet betinga positive og Sjukepleiarforbundet negative.

I itllegg til dette er eg godt nøgd med delen om utdanning. Eg syns den har ein klårare kunnskap- og mestringsprofil denne gongen, og klårare proritering av kva som er viktig. Det er framleis stasting på læraren i sentrum, med kompetansehveing og lovfesta norm for nok lærarar, men også SFO-reform og meir praksis.  Eg meiner også at mijlø og klima gjennomsyrar dokumentet langt betre enn sist.

Eg har hatt sjansen til å følge mediebiletet både på nett og TV i kveld. Her er hovudtemaet asylinnstrammingar, med meir vekt på “SVs tap” enn på innhaldet i saka. I det heile tatt, SV som taper er eit eit standhaftig gjennomgangstema i norsk politikk. “Bilde av et SV som bare taper er så sterkt at virkeligheten sliter med å trenge gjennom medias filter” skriv Andreas Halse i denne bloggposten. Dei som analyserer med litt senka skuldre har lett for å finne spor av SV sine 6.2%. Etter å ha sett SV i kveld kan ein verkeleg lure på kva som gjer nett denne mediedramaturgien så sterk?

Tusen takk for stort engasjement og mange innspel til Soria Moria 2 forhandlingane. Mange av innspela er generelle og dreier seg om kva vi skal prioritere eller legge vekt på (som t.d å få til ei større satsing på fornybar energi), men mange er også heilt spesifikke (om studiefinansiering eller adopsjonsstøtte).

Eg skal bruke helga på å gå gjennom dei siste kommentarane og systematisere det heile, samstindes som eg gjer andre førebuingar til SM2.

No er eg på veg til landsstyremøte i SV der vi skal oppsummere valet og diskutere vegen vidare.