Det vert lite blogging (og andre sosiale medier) i permisjonen. Eg er eigentleg ganske nøgd med det, då det ville stressa meg og tatt vekk litt av permisjonen om eg skulle halde vanleg tempo på dette. Det er trass alt i stor grad jobbrelatert.

Eg har i grunn ikkje fått mange som har klaga heller. Og litt kjem det nok innimellom. Så dette mest som ei lita påminning.

Det nye året byrja med nok eit alvorleg angrep på ytringsfridomen. Den danske teiknaren Kurt Westergård, mannen bak dei etterkvart så berømte Muhammed-karikaturane, vart utsett for eit brutalt angrep.

Eg har i fleire år meint at det rette for norske aviser må vere å trykke teikningane når det er nyhenderelevant. Eg har også sakna politiske stemmer i debatten som seier at dei bør trykkast. Eg har imidlertid ikkje gjort noko med det sjølv, eg har skugga banen.

Eg synest ikkje lenger eg kan la vere å seie kva eg meiner, fordi eg meiner det er viktig. Det sentrale er ikkje kva ein avisredaktør gjer med ei teikning, og det er til di grader ikkje eg som skal bestemme det – eg får vel snarare kritikk av redaktørane for å meine noko om det. Det sentrale er ein større debatt om religion og ytringsfridom. Det er også ein politisk debatt for politikarar, og den er aktualisert av debatten om karikaturane.

Det finst argument i ulik retning. Martin Grüner Larsen og SVs Akhtar Chaudry argumenterer begge (på ulikt vis) godt for seg.  Akhtar får elles heilt urimeleg kritikk i dagens Aftenposten, og vert stempla som ein konservativ muslim. Dei som kjenner det må kjenne han dårleg, og har heller ikkje fulgt med på hans arbeid for likestilling og respekt for homofile. Han er liberal, som dei som kritiserer han er. Hans vurderingar i denne saka er då heller ikkje konservative; Han er tydeleg på ytringsfridomen og at det er greit å publisere teikningane, men konkluderer annleis om klokskapen i det.

La meg også seie dette: Det er ikkje openbart lett å sjå kvifor Jyllandsposten i første omgang trykte teikningane. Ytringsfridomen gjev høve til det, men inga plikt eller oppfordring om å trykke harsellas. Det skal gode grunnar til for å kritisere andre på eit vis dei kan finne krenkande. Konteksten er også viktig her. Den danske debatten om det fleirkulturelle samfunnet har hatt sterke trekk av demonisering av Islam, og som Martin Grüner Larsen i Klassekampen argumenterer for  går teikningane inn i dette biletet.

Men dei er sett på trykk. Og det skal sjølvsagt vere lov å krenke andre på trykk. Ikkje minst skal det vere lov å krenke ein religion. Spørsmålet no er eit heilt anna.  Å trykke teikningane i dag – eller under bråket rett etter publiseringa – er ikkje ein måte å uttrykke støtte til bodskapen i dei på (med mindre ein aktivt presenterer det slik). Det er å vise dei for å illustrere ei aktuell sak. Eller det kan vere eit “statement” for ytringsfridomen.

Eg meiner medier bør setje dei på trykk av begge grunnar. Det er openbart at det å setje dei på trykk no er del av ein ordinær journalistikk. Det å ikkje trykke dei krev grunngjeving no. Dei argumenta som då kjem held ikkje meiner eg. Kva er desse?

Det er ikkje nyhenderelevant, hevdar enkelte. Det er ikkje mitt bord og eg kan for lite om det. Det er den enkelte redaktør som skal bestemme det. Men eg slit med å forstå det. Kor mange trivielle bilete og teikningar vert ikkje trykt i aviser og på nettet dagleg? Kva er nyhenderelevant om ikkje desse omtalte karikaturane er det?

Så er det fleire som argumenterer med at dei ikkje vil krenke muslimar eller religionen Islam. For det første; ein religion er ikkje eit menneske, det er eit livssyn/ideologi/tankesett. Det er avgjerande skilnad på å harsellere med eit menneske sin medfødte eigenskap som kropp eller hudfarge og ein person sine tileigna meiningar. Men det er først og fremst ein avgjerande skilnad mellom enkeltmenneske og religionar.

Det er faktisk særs viktig at politiske ideologiar, religionar, statar og andre delar av maktapparatet skal utsetjast for kritikk og harsellas. Islam er ikkje ein sårbar fugl som treng å voktast mot ytringsfridomen, det er ein religion som har makt over menneske. Slik kristendomen har det. Maktapparat må kritiserast, det bør særleg vi sosialistar vere bevisst på. Muslimar i Danmark (og Noreg) er ei anna sak, mange av dei opplever krenkingar som dei skal ha vern mot.

Dette skiljet må vi halde på. Det kan ikkje vere slik at den som føler seg krenka ved at ein ideologi eller religion får kritikk kan definere ytringsfridomen sine grenser i kritikken av den. SV har i Noreg vore den leiiande forkjemparane for likebehandling av religionar. Vi er for eit livssynsnøytralt samfunn, vi var mot kristen formålsparagraf, vi er mot statskyrkja og vi er for ein likeverdig rett til å uttøve sin religion. Vi (og andre) må også vere religionskritiske mot alle religionar.

Den mest kjende karikaturen viser Mohammed med ein dynamittgubbe på hovudet. Om den er eit angrep på religion eller korleis religion blir brukt av terroristar er tvetydig. Det er uansett krenkande for mange muslimar (men langt frå alle) å avbilde profeten sitt ansikt. Men vi må ikkje akseptere at eit angrep på ein religion (tvetydig eller ikkje) er eit angrep på dei som uttøver den. Vi må heller ikkje akseptere at det ikkje kan trykkast på grunn av at mange religiøse vil kjenne seg støtt.

Men det er også ein politisk begrunnelse eg meiner er viktig. Det å trykke karikaturane i dag er å ta stilling for ytringsfridomen foran omsynet til ikkje å splitte eller krenke. Det er å vise støtte til ytringsfridomen.

Det er i dette tilfellet ikkje slik at ytringsfridomen er formelt truga. Det er derimot eit problem dersom ein legg band på seg i sakleg og journalistisk begrunna kritikk, på grunn av konsekvensane eller på grunn av omsynet til ikkje å krenke enkeltpersonar.

Dette er dessutan ei av fleire saker som utfordrar ytringsfridomen og ser på den som relativ eller opnar for at den skal ta særlege omsyn, slik Kenan Malik argumenterer for. Frå “Sataniske vers” og framover går det ei linje mot at ein legg band på seg i kritikk av religionar for ikkje å støyte menneske. Fleire land har foreslått og innført lovgjeving som har som hensikt å avgrense medlemskap i organisasjonar eller ytringar som kan koblast til terrorisme. I Noreg har vi hatt diskusjonen om blasfemiparagraf. Dette er ulike saker, men dei har det til felles at dei relativiserer ytringsfridomen.

Eg trur det spelar ein rolle for støtten til Kurt Westergård at mange trykkar teikningane med ei eksplisitt grunngjeving i ytringsfridomen, og ei like eksplisitt forklåring som understrekar at dei er for eit inkluderande samfunn og ikkje vil ramme muslimar. Eg trur det spelar ein rolle om politikarar engasjerer seg i denne debatten. Difor gjer eg det no.

Andre som har argumentert i ulike retningar med dei same og andre argument finn du i Dagsavisen her og her, i Aftenposten,  i Stavanger Aftenblad og i det konservative Minerva

Frå mi tilbakelente av-og-på innstilling til bloggen medan eg har pappaperm, tek eg total bloggpause i jula. Ganske enkelt. Skal bli godt å berre tenke på andre ting.

God jul og godt nyttår til alle saman. Nyt den med denne ukjente og julete sviska frå 1986. Virginia Astley “Some Small Hope” (m David Sylvian på vokal i tillegg til Astley)

Kåringane strøymer på, Platekompaniet har ei bra oversikt over kåringar av årets beste plate. Eg presenterer mi liste her.

Apropos gode plater som kom ut i år; Eg var på ein liten slippefest som det lille norske selskapet Hommage hadde. Dei (eller han? Har inntrykk av at det er ein entusiast som står bak) spesialiserer seg på norsk elektropop frå 80-talet. Denne gongen var det ei samleplate med tidlege låtar drå selskapet Temptation Records. Dette selskapet gav ut Matchstick Sun, som etter kvart fekk eit publikum. Men før det gav dei ut fleire singlar med ulike konstellasjonar rundt vokalisten Tor Dybdahl, t.d Horsemen som spelte på sleppefesten. Alt var fin synthpop. Det er også så gløymd i dag at eit søk på vokalist eller bandnavna ikkje gjer treff på Wikipedia.

Ein og anna kan kanskje hugse låta “Sensation Boys” frå 10 i skuddet på 80-talet? Den er ein av desse singlane, og står seg framleis særs godt. Men no lista:

20) Antony And The Johnsons: The Crying Light

19) Ping: Discotheque of Darknes

18) Regina Spektor: Far

17) Volcano Choir: Unmap

16) Grizzly Bear: Veckatimest

15) Le Corbeau: Evening Chill/Montreal Of The Mind

14) Anti-Pop Consortium: Fluorscent Black

13) Fuck Buttons: Tarot Sport

12) Broadcast and The Focus Group: Investigate Witch Cults Of The Radio Age

11) Sonic Youth: The Eternal

10) Son Volt: American Central Dust

9) The XX: XX

David Sylvian: Manafon

7) Stein Thorleif Bjella: Heidersmenn

6) Yeah Yeah Yeahs: It’s Blitz

5) Dirty Projectors: Bitte Orca

4) Fever Ray: Fever Ray

3) Hanne Hukkelberg: Blood From A Stone

2) Camera Obscura: My Maudlin Career

1) Jenny Wilson: Hardships

Ein del kommentarar til mine topp 20 låtar, både her og på twitter. Mange som etterspør kvar det blir av ulike band og artistar. Fleire av dei kjem attende på LP-lista (t.d Motopsycho), andre har eg aldri tent heilt på (som Susanne Sundfør el John Olav Nilsen). Då har eg allereie røpa at eg kjem med ei ny liste.

Ellers går dagane med mat, bleier, leiking, juleførebuing og litt politiske prosjekter på si. Og henting og levering. Det er utruleg kor mykje tid det er mogeleg å bruke på å kle på, pakke inn i bilen (eller gå i saaakte tempo), pakke ut og få avlevert tre ungar. Og så hente. Det er to lange prosjekt kvar dag.

Det ruslar og går her ute. Har stort sett vore inne dei to siste dagane, med eit sjukt barn i tillegg til minstejenta. Rutinane har sett seg, eg syslar med små prosjekt og held litt (for mykje) kontakt med jobben. Skal nok sleppe betre etter kvart, men først skal eg gjennom ein runde Obama på bankett på torsdag.

Kan ikkje for det, men gler meg veldig. Blir utruleg moro å sjå han.